Gebeliğin gelişiminde hekim kontrolünün ihmal edilmemesi gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Hakan Yaralı, aksi bir durum gerekmedikçe de normal doğumun tercih edilmesi gerektiğini, sezaryenin emniyetli bir doğum şekli olmadığını ifade etti.

Prof. Dr. Yaralı, gebelerde 20 haftanın altındaki tüm kayıpların düşük olarak tanımlandığını, bu düşüklerin en büyük nedeninin ise bebeğe ait kromozomsal bozukluklar olduğunu belirtti. Hormonal bozuklukların, bazı enfeksiyonların, annenin rahmi ile ilgili anatomik problemlerinin ve pıhtılaşma bozukluklarının da düşüğe neden olabileceğine dikkati çeken Prof. Dr. Yaralı, genel olarak tüm gebeliklerin yüzde 15-20�sinin düşükle sonuçlandığını bildirdi.

Düşüklerin, annenin yaptığı fiziksel aktivitelerle ilgisi olmadığını ifade eden Prof. Dr. Yaralı, �Anne isterse hep yatsın, düşük olacaksa olur. Ancak, çok büyük bir trafik kazası ve büyük bir travma gerçekleşirse düşük gerçekleşir� dedi.

Prof. Dr. Yaralı, gebelik kararı alınmadan önce annenin genel sağlığının normal olması gerektiğini, bu kapsamda genel jinekolojik muayene, smear alımı, ultrasonografik muayene, tam kan sayımı, karaciğer, böbrek fonksiyon, hepatit B ve C testlerinin yapılmasının önemli olduğunu söyledi.

Gebelik kararı alındıktan sonra o ay içinde ya da 2. ayda gebe kalınmadığında bunun problem olarak algılanmaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Yaralı, şöyle dedi:

�Daha önce aynı birliktelikten çocuğu olan, gebe kalmakta sıkıntısı olmayan bir çiftin bile 1 ayda gebe kalma şansı yüzde 20-25�tir. Dolayısıyla, gebe kalmak için 1 yıl beklenmeli. Ancak bu bekleme sürecinde kadının yaşı, önceden açık ameliyat olup olmadığı, kürtaj ve erkekte sperm problemi gibi faktörler de etkili.�

Gebelikte dengeli beslenme önemli
Prof. Dr. Yaralı, gebelik süresince, protein, karbonhidrat ve yağların belli oranlarda mutlaka alınmasını ve her şeyden kararınca 3 öğün yenmesinin gerektiğini belirterek şunları söyledi:

�Gebeliğin özellikle 3. ve 4. ayında aşırı bulantı olması durumunda yeterli gıdanın alınamaması söz konusu olabilir. Bu gibi durumlarda gebe hastaneye yatırılır ve destekleyici vitamin tedavisi uygulanır. Gebelik süresince ara öğünlere yer verilmeli, bol sebze ve meyve yenmeli, beyaz-kırmızı et, balık gibi yiyecekler dengeli şekilde tüketilmelidir. Annenin yeterli gıda alamaması durumunda kansızlık, kalsiyum eksikliği gibi sıkıntılar doğabilir.�

Gebelik süresince toplam 12-16 kilogram alınmasını tavsiye eden Prof. Dr. Yaralı, anne adaylarını aşırı kilo almamaları konusunda uyardı.

Gebelik süresince düzenli hekim takibi gerekli
Gebelik süresince anne ve bebeğin sağlığı için düzenli olarak doktor kontrollerinin yapılmasının önemine dikkati çeken Prof. Dr. Yaralı, belli dönemlerde yapılması gereken testler olduğunu söyledi. Prof. Dr. Yaralı, gebelik süresince yapılması gereken testleri şöyle sıraladı:

�Öncelikle vajinal ultrason ile gebeliğin rahim içerisinde olduğunun belirlenmesi gerekir. 7. ve 8. haftalarda bebeğin kalp hareketine bakılır. Kalp hareketinin görülmesiyle birlikte yüzde 15-20 olan düşük riski yüzde 3-4�e iner. Kan sayımı, idrar kültürü, hepatit taramaları yapılır, demir ve vitamin içeren takviyelere başlanır. 10. ve 12. haftalarda kromozom anormallik testleri (ikili test, bebeğin cilt ense kalınlığı ölçülür), 16. ve 20. haftada detaylı ultrason ve 24. haftada da şeker taraması yapılır. Her kontrolde ultrasonografi yapılarak bebeğin gelişimi kontrol edilir. Doktora 26-28�inci haftaya kadar 4 haftada bir, 28-34�üncü haftaya kadar 3 haftada bir ve 35�inci haftadan sonra ise haftada bir gidilmelidir.�

�Sezaryen emniyetli bir doğum şekli değil�
Aksi bir durum gerekmediği sürece normal doğumun tercih edilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Yaralı ancak, gebelerin çoğunun sezaryen istediklerini söyledi. �Normal doğum, ucu belli olmayan dipsiz bir kuyu değildir� diyen Prof. Dr. Yaralı, sezaryenin her bakımdan emniyetli bir doğum şekli olmadığını kaydetti.

Sezaryenin hekim için daha kolay, normal doğumun ise daha zahmetli olduğunu belirten Prof. Dr. Yaralı, �Anne için de sezaryen doğum öncesi daha az zahmetli ancak doğum sonrası daha zordur. Modern tıpta sezaryenle ilgili komplikasyonlar çok azalmıştır ama çok çok azalmış hali bile normal doğuma göre 6-7 kat daha fazladır� şeklinde konuştu.

Düşük kilolu doğan bebekler
Düşük doğum ağırlığına da (bebeğin 2500 gramın altında doğması) değinen Prof. Dr. Yaralı, annenin tansiyon ve diyabet hastası olması, plasentadan bebeğe giden kan akımının ve oksijenin yeterli olmaması gibi durumlarda bebeğin düşük kilolu doğabileceğini söyledi.

Prof. Dr. Yaralı, gebeleri asla sigara kullanmamaları, sigara içilen ortamda bulunmamaları ve bir yudum dahi alkol tüketmemeleri konusunda uyardı.

Fiziksel ve seksüel hayatta bir sınır yok
Prof. Dr. Yaralı, gebelerin fiziksel ve seksüel hayatlarında herhangi bir kısıtlamanın olmadığını, anne adaylarının vücutlarının elverdiği ölçüde yürüyüş, yüzme, koşu gibi sportif aktiviteleri yapabileceklerini de sözlerine ekledi.

Annenin sırtını dayayacağı arkalığı olan alçak bir koltuk veya sandalyeye oturarak emzirmesi rahat bir pozisyondur. Yatarak emziriyorsa çocuğun başını yastıkla desteklemek yararlı olur.

Emzirirken bebeğin yüzü ve gövdesi anne memesine dönük olmalı, bebek, omuzları annenin kolu üzerinde desteklenecek şekilde tutulmalı, çene anne memesine temas etmeli, alt dudağı dışa dönmüş, burun açık olmalıdır. Meme ucu, etrafındaki kahverengi halka ile birlikte çocuğun ağzında olmalı ve damağına dokunmalıdır. Bu hem emmenin başarılı olmasını sağlar hem de meme başında zedelenmeyi önler. Emzirdikten sonra bebek annenin omzuna yatırılıp sırtına hafif hafif vurularak gazı çıkarılmalıdır.

Anne sütü ile beslenmede hangi güçlüklerle karşılaşılabilir?

Düz ve içe çökük meme ucu: Bebek meme ucunu emmez, meme ucu ve çevresindeki halkayı ağzına alıp bir “meme başı” oluşturur. Meme ucu bebeğin ağzındaki “meme başı”nın yalnız üçte birisini meydana getirir. Gebelik döneminde ve doğumdan sonraki ilk hafta memenin uzayabilme kabiliyeti artar. Yani gebeliğin ilk zamanlarında memeler düz görünse de bu bebeğin emmesinde zorluk çıkarmayabilir. Bebek emdikçe memeyi ve ucunu dışarıya çekecektir. Bazen memenin elle şekillendirilmesi bebeğin işini kolaylaştırır. Elle şekillendirme için avuç memeyi aşağıdan desteklerken başparmak da yukardan yavaşça bastırılır. Eli meme ucundan uzak tutmaya özen gösterilmelidir.

Meme başı çatlakları: Emzirirken meme ucunun etrafındaki kahverengi halkanın da bebeğin ağzına girmesi sağlanmalı, kısa süreli ve sık aralıklarla emzirilmeli, bebek çok acıkmadan emzirilmeli, kullanılan sütyenin pamuklu bir kumaştan olmasına özen gösterilmelidir.

Dolu ve tıkanmış memeler: Tek tedavi daha sık emzirmeyle sütün boşaltılmasıdır. Emzirme sonrası ağırlık, sertlik ve kitle oluşması azalır, memeler yumuşayıp rahatlar. Tıkanmak, memelerin kısmen süt, kısmen de fazla kan ve doku sıvısıyla olduğundan fazla dolup süt akışının engellenmesi demektir. Memelere acı verir ve süt iyi akmaz. Deri gergin olduğundan meme ucu düzleşmiştir. Meme ucunun gergin ve düz olduğu durumlarda emzirme ve sütün boşaltılması zorlaşır. Bazı tıkanmış memelerin derisi kırmızı görünür ve annenin ateşi çıkar. Bu meme iltihabı gibi görünse de ateş 24 saat sonra düşer.

Meme iltihabı: Anne çok acı çeker, ateşi vardır ve kendini hasta hisseder. Memenin bir kısmı kabarıp sertleşmiş, üstündeki deri kızarmıştır. Meme iltihabı bazen tıkanmayla karıştırılır. Tıkanma tüm memeyi, bazen iki memeyi de etkilerken, iltihap genelde sadece bir memenin bir kısmını etkiler. Bununla birlikte tıkanma engellenmezse iltihaba yol açabilir. Genellikle süt akımı sağlandıktan bir gün sonra tıkanıklık yada iltihap düzelmeye başlar.

Mantar: Meme ucu ve çevresinde kırmızı, parlak bir alan vardır. Deride yara ve kaşıntıya neden olan bu hastalık mantar yada pamukçuk tur. Genellikle iltihap yada başka rahatsızlık tedavisinde antibiyotik kullandıktan sonra görülür. Emzirmeden sonra da devam eden yanma ve iğne batması hissi vardır. Bazen ağrı memenin derinliklerine kadar iner. Memenin derinliklerine şiş sokuluyormuş gibi hissedilir. Deri kızarır, parlar ve pul pul olur. Meme ucu ve çevresinin rengi açılabilir, bazen meme normal görülebilir.

Meme ucunda yaralar devam ediyorsa bebekte pamukçuk kontrolü yapılır. Yanaklarının içinde yada dilinde beyaz lekeler veya poposunda döküntü olabilir.